İçindekiler
- 1 Kalkandere Hakkında
- 2 Kalkandere’nin Adının Kökeni
- 3 Kalkandere’nin Tarihi Süreçi
- 4 Türklerin Bölgeye Girişi
- 5 Osmanlı Dönemi Kalkandere
- 6 Milli Mücadele ve Kurtuluş Yılları Kalkandere
- 7 Kalkandere İlçe Statüsü ve Günümüz
- 8 Kalkandere’nin Köy ve Mahalleleri
- 9 Kalkandere’nin MAHALLELER
- 10 Kalkandere’nin KÖYLER
- 11
- 12 İstanbul’dan Kalkandere Arası Kaç Km? Kaç Saat?
- 13 İstanbul’dan Kalkandere Arası Haritalı Yol Tarifi
Kalkandere Hakkında
Rize’nin doğa ile iç içe ilçelerinden biri olan Kalkandere, tarihi geçmişi, kültürel dokusu ve coğrafi özellikleriyle Doğu Karadeniz’in dikkat çeken yerleşimlerinden biridir. İlçe, Rize il merkezine yaklaşık 30 kilometre uzaklıkta bulunur ve özellikle vadileri, yaylaları ve akarsularıyla öne çıkar.
Kalkandere’nin Adının Kökeni
Kalkandere’nin bilinen en eski adı Karadere’dir. İlçe merkezinden geçen derenin yatağındaki koyu renkli taşlar, suyun rengini siyaha yakın göstermiş ve bu durum yöreye “Karadere” adının verilmesine neden olmuştur.
Daha sonra ilçe, Kalkandere adını almıştır. Bu ismin verilmesine dair farklı görüşler bulunmaktadır:
- İlçenin geri kalmışlıktan kurtularak kalkınma sürecine girmesi nedeniyle bu adın verildiği,
- Derenin bol yağışlarda kabarıp taşmasına atıfla “kabaran dere” anlamını taşıdığı,
- Bölgenin tarih boyunca saldırılara karşı bir kalkan görevi görmesi nedeniyle bu adla anıldığı ifade edilmektedir.
Kalkandere’nin Tarihi Süreçi
Kalkandere ve çevresi tarih boyunca birçok medeniyetin hâkimiyeti altında kalmıştır. Bölge sırasıyla Kimmerler, Persler, Selçuklular ve Trabzon Rum Pontus Devleti egemenliğinde bulunmuştur.
Türklerin Bölgeye Girişi
XI. yüzyılda başlayan büyük Türk göçü ile birlikte Selçuklu Türkleri, Kars–Çoruh yolu üzerinden bölgeye ulaşmıştır.
- 1048 yılında İbrahim Yınal komutasındaki Selçuklu ordusu Trabzon’a kadar ilerlemiştir.
- 1058 yılında Emir Dinar komutasındaki Selçuklu kuvvetleri Kars-Çoruh hattını takip ederek Kelkit’e ulaşmıştır.
Bu akınlar sırasında Çoruh Vadisi’ni İspir üzerinden İkizdere–İyidere Vadisi’ne bağlayan geçitlerin kullanıldığı düşünülmektedir. Kalkandere’de yaşayan ailelerin soyadlarına Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da da rastlanması bu göçlerin izlerini günümüze taşımaktadır.
Osmanlı Dönemi Kalkandere
1071 Malazgirt Zaferi’nden sonra bölge Selçuklu hâkimiyetine girse de, zamanla Bizans ve yerel devletler arasında el değiştirmiştir. 1461 yılında Fatih Sultan Mehmet’in Trabzon seferi ile Kalkandere ve çevresi kesin olarak Osmanlı topraklarına katılmıştır.
Tarihçi Mahmut Goloğlu, Trabzon Tarihi adlı eserinde, bu dönemde Kalkandere’nin büyük bir yayla görünümünde köy niteliği taşıdığını belirtmektedir. Aynı kaynaklara göre Karadere, 1886 yılında nahiye statüsü kazanmıştır.
Milli Mücadele ve Kurtuluş Yılları Kalkandere
I. Dünya Savaşı sırasında Rus orduları Kars–Çoruh hattını takip ederek İspir üzerinden Silyan Dağları’na ulaşmıştır. 2 Nisan 1916’da Karadere’nin Of tarafı Rus işgaline girmiştir.
1917’de Rusya’da yaşanan Bolşevik İhtilali sonrası Rus birlikleri geri çekilmiş, 2 Mart 1918’de Yakup Şevki Paşa komutasındaki Türk birlikleri Rize’yi ve çevresini kurtarmıştır.
Mütareke döneminde Trabzon’da kurulan Trabzon Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin Rize şubesi aracılığıyla Kalkandere halkı da Milli Mücadele’ye aktif destek vermiştir.
Kalkandere İlçe Statüsü ve Günümüz
Kalkandere, 27 Haziran 1957 tarihli ve 7033 sayılı Kanun ile ilçe statüsüne kavuşmuştur. Ancak fiilen ilçe yönetimi 1 Nisan 1959 tarihinde başlamıştır.
Bugün Kalkandere;
- Tarım ve hayvancılığa dayalı ekonomisi,
- Çay üretimi,
- Yayla turizmi ve doğal güzellikleri,
- Geleneksel Karadeniz kültürünü yaşatan sosyal yapısıyla öne çıkmaktadır.
Kalkandere’nin Köy ve Mahalleleri
| İLÇE ADI | KALKANDERE MAHALLE SAYISI | KALKANDERE KÖY SAYISI |
|---|---|---|
| KALKANDERE | 12 | 22 |
Kalkandere’nin MAHALLELER
Adalar Mahallesi
Aksu Mahallesi
Aşağı Tatlısu Mahallesi
Cevizlik Mahallesi
Dağdibi Mahallesi
Kızıltoprak Mahallesi
Kuruköy Mahallesi
Medrese Mahallesi
Soğuksu Mahallesi
Taşçılar Mahallesi
Yeni Mahallesi
Yukarı Tatlısu Mahallesi
Kalkandere’nin KÖYLER
Çağlayan Köyü
Çayırlı Köyü
Dülgerli Köyü
Esendere Köyü
Esentepe Köyü
Fındıklı Köyü
Geçitli Köyü
Hurmalık Köyü
Hüseyinhoca Köyü
İnci Köyü
Kayabaşı Köyü
Ormanlı Köyü
Pınarköy Köyü
Seyrantepe Köyü
Soğuksu Köyü
Ünalan Köyü
Yenigeçitli Köyü
Yeniköy Köyü
Yeşilköy Köyü
Yokuşlu Köyü
Yolbaşı Köyü
Yumurtatepe Köyü
İstanbul’dan Kalkandere Arası Kaç Km? Kaç Saat?
D010/E70 üzerinden Özel Araba İle Yaklaşık 1.131 Km. 13 Saat 41 Dakika.
Bu rotada bir otoyol var ve Ücretli Geçişler Var.
İstanbul’dan Kalkandere Arası Haritalı Yol Tarifi





Yazıda yayla turizminden bahsedilmiş ama hangi yaylaların daha popüler olduğu bilgisi eksik kalmış. Acaba en çok ziyaret edilen yayla hangisi, bir öneriniz var mı?
Karadere isminin hikayesi oldukça ilginçmiş, taşların renginden dolayı bu adı alması mantıklı görünüyor. Mahalle ve köy listesi de gitmek isteyenler için faydalı bir rehber olmuş.
Kalkandere’nin tarihini bu kadar detaylı anlattığınız için teşekkürler, çay bahçeleri ve doğasıyla gerçekten görülmesi gereken bir yer. Rize’nin bu güzel ilçesi hakkında bilmediğim pek çok şeyi öğrendim.