İyidere

İyidere, Rize İl merkezine yaklaşık 14 kilometre uzaklıkta bulunur. Deniz kıyısında kurulmuş olmasına rağmen dağlık yapısı ve zengin su kaynaklarıyla öne çıkar.

Tarihçe: Antik Dönemden Günümüze

İyidere’nin tarihi, M.Ö. 700’lü yıllara kadar uzanır. İlk olarak Miletoslular tarafından kurulan yerleşim, sırasıyla Roma, Bizans ve Pontus egemenliğinde kalmıştır.

1461 yılında Fatih Sultan Mehmet’in Trabzon’u fethetmesiyle Osmanlı topraklarına katılan ilçe, Cumhuriyet döneminde “Aspet” adıyla bucak statüsünde yer aldı. Daha sonra İyidere Deresi’nden adını alarak bugünkü ismini kazandı ve 21 Mayıs 1990 tarihinde ilçe oldu.

Coğrafi Yapı ve İklim Özellikleri

İyidere, doğusunda Derepazarı, batısında Of, güneyinde Kalkandere ve kuzeyinde Karadeniz ile çevrilidir. Yaklaşık 25 km² yüzölçümüne sahip olan ilçe, Doğu Karadeniz Dağları’nın etkisiyle engebeli bir arazi yapısına sahiptir.

İlçede kıyı kesimlerinde ılıman ve yağışlı bir iklim görülürken, iç kesimlere doğru rakım arttıkça daha sert hava koşulları hâkim olur. Ortalama sıcaklık 14°C civarında, yıllık yağış miktarı ise oldukça yüksektir.

Göz Atın

Rize Plajları

Hamidiye Köyü’nün Hikayesi

Rize Bezi (Feretiko Bezi)

Sosyal Yapı ve Yaşam Tarzı

Dağınık yerleşim yapısı nedeniyle İyidere, köy-kasaba karışımı bir sosyolojik yapıya sahiptir. İlçede yaşayan halkın büyük bölümü geçimini çay tarımı ve hayvancılıkla sağlar.

Kadınlar genellikle çay bahçelerinde aktif rol alırken, erkekler ilçedeki çay fabrikalarında çalışmaktadır. Bunun yanında balıkçılık da ilçe ekonomisinde önemli bir yere sahiptir.

Ekonomi: Çay Tarımı ve Sanayi

İlçenin ekonomisi büyük ölçüde çay tarımına dayanır. 1938 yılında başlayan çay üretimi, 1950’lerden itibaren hızla gelişmiştir.

Bugün İyidere’nde 3’ü ÇAYKUR’a ait olmak üzere toplam 15 çay fabrikası faaliyet göstermektedir. Bu durum, hem istihdamı artırmakta hem de ilçe ekonomisine önemli katkı sağlamaktadır.

Geçmişte mısır, kenevir, fındık ve narenciye üretimi yaygınken, günümüzde çay üretimi baskın ekonomik faaliyet haline gelmiştir.

Turizm: Doğal ve Tarihi Değerler

İyidere, turizm açısından da önemli potansiyele sahiptir. İlçede öne çıkan başlıca turistik noktalar şunlardır:

• Pileki Mağarası: Tarihi taş ocaklarıyla bilinen önemli bir doğal miras

• Pileki Park Mesire Alanı: Doğa ile iç içe vakit geçirmek isteyenler için ideal bir alan

• İyidere Plajı: Rize’nin en önemli ve doğal plajlarından biri

• Tarihi taş kemer köprüler (Yalıköy, Köşklü ve Denizgören)

• Geleneksel su değirmenleri

Karadeniz Sahil Yolu’nun birçok bölgede doğal yapıyı değiştirmesine rağmen, İyidere Plajı doğal dokusunu koruyarak daha da değer kazanmıştır.

Genel Değerlendirme

İyidere, köklü tarihi, güçlü tarım ekonomisi ve doğal güzellikleriyle Doğu Karadeniz’in önemli yerleşimlerinden biridir. Gelişen altyapısı, turizm potansiyeli ve sanayi yatırımlarıyla birlikte gelecekte daha da ön plana çıkması beklenmektedir.

İyidere’nin Mahalle ve Köyleri