Sitemizi Google aramalarında tercih edilen kaynak olarak ekleyin.
Kahvehane esnafı zor günlerden geçiyor
Rize’de mahalle kültürünün önemli unsurlarından biri olan kahvehaneler, ekonomik sorunların gölgesinde faaliyetlerini sürdürmeye çalışıyor.
Artan işletme giderleri, faturalar ve müşteri sayısındaki gerilemenin ardından sigara denetimlerinin de esnaf üzerindeki baskıyı artırdığını belirten Oda Başkanı Alaeddin Turanlı, kahveci esnafının tarihinin en zor dönemlerinden birini yaşadığını söyledi.
Turanlı, halk sağlığının önemini kabul ettiklerini ancak uygulamalarda esnafın ekonomik olarak ayakta kalabilmesinin de dikkate alınması gerektiğini vurguladı.
“Kahvehaneler suç mahalli gibi gösteriliyor”
Sigara kullanımına ilişkin denetimlerin özellikle kahvehane işletmecilerini zor durumda bıraktığını ifade eden Turanlı, denetim ve cezaların esnafın müşterileriyle ilişkisini de olumsuz etkilediğini savundu.
Turanlı, kahvehanelerin yalnızca ticari işletmeler olmadığını, insanların bir araya geldiği, sohbet ettiği ve mahalle kültürünün yaşatıldığı mekanlar olduğunu belirterek, işletmelerin sürekli ceza ve denetim baskısı altında tutulmasının sektörü çıkmaza sürüklediğini dile getirdi.
Sigara yasağının hukuki çerçevesi ne?
Türkiye’de tütün ürünlerinin kullanımına ilişkin temel düzenleme 4207 sayılı Kanun kapsamında bulunuyor. Kanun, kahvehane, kafeterya, birahane ve benzeri eğlence hizmeti verilen işletmelerin kapalı alanlarında tütün ürünü tüketilmesini yasaklıyor.
Mevzuatta açık alan ile kapalı alan arasındaki ayrım da belirli kriterlere bağlanıyor. 2009 yılında yayımlanan uygulama genelgesinde, çatısı veya tavanı bulunan ve yan yüzeylerinin önemli bölümü kapatılmış alanların “kapalı alan” kapsamında değerlendirilebileceği belirtilmişti.
Bu nedenle özellikle açılır-kapanır tavan, tente, branda ve benzeri düzenlemeler kullanan işletmeler açısından alanın hukuki niteliği önem taşıyor.
“Esnaf müşterisinin başında bekçi yapıldı”
Turanlı’nın en fazla tepki gösterdiği konulardan biri ise işletme sahibinin müşterisinin davranışlarından sorumlu tutulduğu yönündeki değerlendirmesi oldu.
Geçmiş yıllarda mevzuata uygun şekilde yatırım yaptığını ve bahçe ya da açılır-kapanır alan düzenlemeleri için borçlandığını belirten esnafın, kuralların değişmesi nedeniyle mağduriyet yaşadığını savunan Turanlı, işletmecilerin adeta kendi müşterilerini denetlemek zorunda bırakıldığını söyledi.
Turanlı’ya göre kahveci esnafının temel sorunu yalnızca sigara denetimleri değil; ekonomik yükler ile sürekli değişen veya farklı yorumlanan uygulamaların aynı anda işletmelerin karşısına çıkması.
Ekonomik yükler de esnafın belini büküyor
Kahvehaneler açısından sigara denetimleri, zaten zor ekonomik şartların üzerine eklenen yeni bir yük olarak değerlendiriliyor.
Rize Kahveciler Odası Başkanı Alaeddin Turanlı, 2026 yılının başında gerçekleştirilen oda genel kurulunda da esnafın pandemi sonrasında yaşadığı ekonomik sıkıntıların tamamen ortadan kalkmadığını belirtmişti. Turanlı, sektörün ağır koşullar altında faaliyet gösterdiğine dikkat çekmişti.
Bu açıklamalar, bugün dile getirilen şikayetlerin yalnızca sigara uygulamalarından kaynaklanmadığını; kahvehane işletmecilerinin uzun süredir devam eden ekonomik sorunlarla da mücadele ettiğini ortaya koyuyor.
Turanlı’dan “orta yol” çağrısı
Turanlı, halk sağlığı ile esnafın ekonomik sürdürülebilirliği arasında bir denge kurulması gerektiğini savundu.
Avrupa’daki bazı uygulamalara benzer şekilde sigara içilen ve içilmeyen bölümlerin daha net biçimde ayrılması ya da belirli işletmelere yönelik özel alan düzenlemelerinin değerlendirilmesini isteyen Turanlı, esnafın tamamen çaresiz bırakılmaması gerektiğini ifade etti.
“Ocaklar sönmesin, çaylar soğumasın”
Kahvehanelerin Rize’nin sosyal hayatındaki önemine dikkat çeken Turanlı, mevcut şartların devam etmesi halinde çok sayıda işletmenin faaliyetini sürdürememe riskiyle karşı karşıya kalabileceğini belirtti.
Turanlı’nın çağrısının özünde ise tek bir talep bulunuyor: Halk sağlığından taviz verilmeden, kahveci esnafının da ekonomik olarak nefes alabileceği uygulanabilir bir model oluşturulması.
Rize’de kahveci esnafının yaşadığı sorunların yalnızca bir sektör meselesi olmadığına dikkat çeken Turanlı, kahvehanelerin mahalle kültürünün ve sosyal hayatın önemli parçalarından biri olduğunu belirterek yetkililerden çözüm beklediklerini ifade etti.
Kısacası Rize’de kahveci esnafı, “yasak mı, geçim mi?” ikilemine sıkışmak yerine, her iki tarafın da gözetileceği uygulanabilir bir düzenleme istiyor.

