İçindekiler
53 Yıldır Aynı Yerde
Rize merkezinde 1973 yılında kapılarını açan 50. Yıl Bakkalı, 2026 itibarıyla 53 yılı geride bırakarak kentin en köklü esnaf işletmelerinden biri olmayı sürdürüyor. Cumhuriyet’in 50. yılı anısına verilen adıyla hafızalara kazınan bakkal, bugün ikinci kuşak temsilcileri Kerim ve Vehbi Katırcı kardeşler tarafından işletiliyor.
Cumhuriyet’in 50. Yılında Doğan Bir İsim
İş yeri, 1973 yılında merhum baba tarafından devralınarak hizmet vermeye başladı. O dönem Türkiye genelinde Cumhuriyet’in 50. yılı dolayısıyla birçok cadde, okul ve yapıya “50. Yıl” ismi verildi. Rize’de de benzer bir atmosfer hakimdi. Bu çerçevede işletmeye “50. Yıl Bakkalı” adı verildi ve zamanla kent belleğinde yer edindi.
Kerim Katırcı, babasının dostlarının tavsiyesiyle bu ismin tercih edildiğini ve o günden bu yana tabelanın hiç değişmediğini belirtiyor.
Şehrin Buluşma Noktası
Kent merkezindeki kamu kurumlarına yakın konumuyla dikkat çeken bakkal, yıllar içinde yalnızca alışveriş yapılan bir yer değil, aynı zamanda bir buluşma noktası haline geldi. Merhum eski Rize Belediye Başkanı Ekrem Orhon başta olmak üzere pek çok yerel yönetici ve kamu görevlisinin dükkâna uğradığı ifade ediliyor.
Katırcı kardeşler, geçmişte valilerden emniyet müdürlerine kadar birçok ismin dükkân önünde vatandaşlarla sohbet ettiğini, bakkalın adeta açık hava toplantı alanı gibi kullanıldığını anlatıyor.
Çocukluk Tezgâhın Yanında Geçti
Evlerinin ve okullarının dükkâna çok yakın olduğunu dile getiren Kerim Katırcı, çocukluk yıllarının tezgâhın arkasında geçtiğini söylüyor. Okul çıkışlarında babalarına yardım ettiklerini belirten Katırcı, zaman içinde babalarının dostluklarının kendi dostluklarına dönüştüğünü ifade ediyor.
53 yıl boyunca yalnızca ticaret yapmadıklarını vurgulayan Katırcı kardeşler, mahalle kültürünün ve güven ilişkisine dayalı esnaflığın kendileri için en büyük kazanım olduğunu dile getiriyor.
53 Yılda Sadece İki Gün Kapalı Kaldı
50.Yıl Bakkalı, yarım asrı aşan sürede yalnızca anne ve babalarının cenazelerinde kapalı kaldı. 12 Eylül dönemi, sokağa çıkma yasakları ve nüfus sayımları gibi olağanüstü süreçlerde dahi özel izinle açık kaldığı belirtiliyor. Özellikle gazete satışı ve abonelik hizmetleri sayesinde resmi izin kartıyla faaliyetini sürdürdü.
Değişen Alışkanlıklar Küçük Esnafı Zorluyor
Günümüzde zincir marketlerin artışı ve internet alışverişinin yaygınlaşması küçük esnafı zorlayan en önemli etkenler arasında yer alıyor. Artan maliyetler ve vergi yükü nedeniyle bakkallık kültürünün eski canlılığını kaybettiğini belirten Kerim Katırcı, ikinci kuşak olarak işletmeyi sürdürdüklerini ancak geleceğe dair belirsizliklerin bulunduğunu ifade ediyor.
Bakkalın müşterilerinden Ali Kavalcı ise 50. Yıl Bakkalı’nın Rize’nin simgelerinden biri haline geldiğini belirterek, Katırcı kardeşlerin esnaflık anlayışının kentte takdir gördüğünü dile getiriyor.
53 yıllık geçmişiyle 50. Yıl Bakkalı, yalnızca bir alışveriş noktası değil; aynı zamanda Rize’nin sosyal hafızasında önemli bir yer tutan yaşayan bir kent mirası olmaya devam ediyor.
Zincir marketlerin her yeri sardığı bu dönemde ayakta kalmaları mucize gibi. Acaba bu dükkan üçüncü kuşağa devredilebilecek mi, yoksa bir devir daha mı kapanacak?
Çocukluğumuzun geçtiği, o eski mahalle kültürünü hala yaşatan nadir yerlerden biri. Kerim ve Vehbi abilere bu mirası korudukları için çok teşekkür ederiz, Rize’nin böyle değerlere ihtiyacı var.
53 yıl dile kolay, koca bir ömür bakkal tezgahının arkasında geçmiş. Şehrin tam merkezinde bu kadar uzun süre ayakta kalabilmek gerçekten büyük bir sabır ve emek işi.