İçindekiler
Pileki Mağarası
Pileki Mağarası, Rize’nin İyidere ilçesine bağlı Çiftlikköy köyünde yer alan ve Karadeniz mutfak kültürünün en özgün unsurlarından biri olan pileki taşının çıkarıldığı tarihi bir mağaradır. Pileki; mısır ekmeği başta olmak üzere yöresel ekmeklerin pişirilmesinde kullanılan, özel bir taştan yapılan, yuvarlak ve içi oyuk çanak biçiminde geleneksel bir mutfak gerecidir.
Binlerce yıl boyunca bölge halkı tarafından pileki taşı çıkarılması ve işlenmesi sonucunda oluşan mağara, insan eliyle şekillenmiş nadir kültürel miras alanlarından biridir. Pileki Mağarası, giriş kısmında iki geniş ana bölümden oluşurken, iç kesimlere doğru uzanan çok sayıda tünel, oyuk alan, kuyular ve küçük göletler barındırır. Bu yapısıyla hem doğal hem de kültürel bir mağara özelliği taşır.
Yapılan restorasyon ve ışıklandırma çalışmaları sayesinde Pileki Mağarası günümüzde turizme kazandırılmış, ziyaretçilerin güvenli bir şekilde gezebileceği bir destinasyon haline getirilmiştir. Mağara, Karadeniz’in geleneksel yaşam kültürünü, taş işçiliğini ve mutfak tarihini yakından tanımak isteyen ziyaretçiler için önemli bir durak olarak öne çıkmaktadır.
Pileki Mağarası, Rize’nin alternatif turizm potansiyeline katkı sağlayan değerli bir kültür mirası olmasının yanı sıra, geçmişten günümüze uzanan üretim geleneğini de gözler önüne sermektedir.
Konum: Çiftlikköy, İyidere, Rize
Turizm Türü: Doğa ve Kültür Turizmi
Ulaşım: İyidere ilçe merkezinden yaklaşık 3 km uzaklıktadır.
Mağara Yapısı:
- Girişte iki geniş alan, ardından birçok tünel sistemi
- İçerisinde doğal kuyular ve göller
- Toplam geziye açık uzunluk: yaklaşık 1500 metre
Tarihçesi:
- Mağara, M.Ö. 2300’lü yıllardan itibaren pileki taşı çıkarımı için kullanılmıştır.
- Pileki taşı, yuvarlak ve içi oyulmuş çanak şeklinde olup, hamsili ekmek ve mısır ekmeği gibi yöresel yemeklerin pişirilmesinde kullanılır.
- Taş çıkarma işlemi sonucu oluşan mağara, insan eliyle şekillenmiş yapay bir mağara özelliği taşır.
Turizm Durumu:
- Işıklandırma ve restorasyon çalışmaları tamamlanmıştır.
- Bölge halkı ve yerel yönetimlerce turizme kazandırılmıştır.
- Ziyaretçilere açık olan bölümler sürekli genişletilmektedir.
