Kaybeden hep üretici olmamalı…!
TÜRKYED Genel Başkanı Nihat Çelik, 1 Haziran Dünya Süt Günü münasebetiyle çeşitli değerlendirme ve önerilerde bulundu.
Tarımsal Üretim ve Küçükbaş Yetiştiricileri Genel Merkezi (TÜRKYED) Genel Başkanı Nihat Çelik, Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) tarafından ‘Dünya Süt Günü’ olarak kabul edilen 1 Haziran tarihinin süt sektörü ile ilgili konulara dikkat çekmek için kutlandığına dikkat çekerek “Süt sektörü, dünya ticaretinde ve insan beslenmesinde ciddi bir yere sahip olan stratejik bir sektördür. Yıllık 21-23 milyon ton arasında süt üretimi olan ülkemiz, dünyanın önemli üreticileri arasında bulunmaktadır” dedi.
TÜRKYED Genel Başkanı Çelik, Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK), Mart 2026 dönemine ait süt ve süt ürünleri üretim istatistiklerine göre ticari süt işletmeleri tarafından toplanan inek sütü miktarında sınırlı düşüş yaşandığını ancak birçok süt ürününde üretim artışının devam ettiğini söyleyerek özellikle yoğurt, ayran, kefir gibi ürünlerdeki üretim artışıyla sektörün hareketliliğinin devam etmesinin memnuniyet verici bir gelişme olduğunu ifade etti.
Çelik, süt ürünlerindeki üretim artışına karşın süt üretiminin sürdürülebilir olması için mutlak surette üreticilere emeğinin karşılığının verilmesi gerektiğine vurgu yaparak “ Süt sektöründe sanayiciler başta olmak kazanan pek çok unsur varken kaybedenin hep üretici olması kabul edilemez. Süt üreticisi kazanamazsa kaybeden sadece üretici değil tüm ülkemiz olur. Bu nedenle süt üretimini milli bir mesele gibi görüp öncelikle üreticiyi koruyacak politika ve tedbirler ele alınmalıdır. Aksi halde emeğinin karşılığına alamayan üreticilerin üretimi bırakmasına ve hayvanlarını kesime sevk etmesine neden olacaktır. Bu durumda da orta vadede hayvan varlığının azalması kaçınılmaz olacaktır.” dedi.
Diğer taraftan Ulusal Süt Konseyinin belirlediği fiyatların çoğu zaman üreticinin lehine değil, sanayicilerin lehine olduğunu belirten Çelik, konseyin referans fiyatının genellikle üretim maliyetinin çok altında olduğunu ve buna rağmen sanayicilerin belirlenen fiyatın altına süt almayı tercih ettiklerini ve bu durumda da üreticilerin mağdur olduğunu söyledi.
Süt üretiminin son derece stratejik ve milli mesele olarak görülerek üretimi artıracak tedbirlerin alınması gereğine işaret eden Çelik, “ Üreticiye maliyetleri karşılayacak çiğ süt fiyatı ve desteği verilmeli. 1 kilo süt ile 1.5 kilo yem alacak şekilde süt/yem paritesi en az 1.5 olmalı. Özellikle birim maliyetlerin yüzde 60-70’ini oluşturan yemde fiyatlar makul seviyelerde tutulmalı. Ulusal Süt Konseyince üreticileri tatmin edecek bir çiğ süt tavsiye fiyatı verilmeli. Çiğ süt fiyatı belirlenirken üretici maliyetleri göz önüne alınmalıdır.” önerilerinde bulundu.
Çelik, süt ve ürünlerinin yüksek kalitede protein, kalsiyum, fosfor, çinko, B1, B2, B6, B12 ve niasin olmak üzere birçok besin öğesi için önemli bir kaynak olduğunu anımsatan Çelik, başta çocuklar ve gençler olmak üzere doğurganlık çağındaki kadınlar ve yaşlıların süt ve ürünlerini her gün tüketmesi gerektiğini ayrıca özellikle çocuklarda süt içme alışkanlığının oluşturulmasının ileri yaşlarda da alışkanlığın devam ettirilmesi açısından oldukça önemli olduğunu söyledi.
Çelik, kişi başı süt tüketiminin de artırılması gerektiğini vurgulayarak “ Ülkemizdeki yıllık kişi başı süt tüketim seviyesini Avrupa tüketim seviyesine çıkarmak için gerekli çalışmalar yapılmalıdır. Bu çerçevede Yerel yönetimlerin de süt ile ilgili süreçlere dâhil olması ve sütün tüketiciye ulaştırılmasında etkili olmaları sağlanabilir. Sütün ne kadar gerekli olduğu, faydaları, özellikle çocukluk dönemindeki gelişimde süt ve süt ürünlerinin önemi anlatılarak tüketiminin artırılması teşvik edilmelidir. Özellikle de besin değerleri açısından çok daha faydalı olan koyun ve keçi sütü tercih edilmelidir. ” dedi.
Genel Başkan Çelik, öte yandan süt üretiminin sürdürülebilmesi için aile işletmelerinin daha fazla desteklenmesini ayrıca et üretimine de doğrudan etkili olması bakımından hayvancılık politikalarının süt üretimi üzerine kurgulanmasının elzem olduğunu, süt üretiminin ve tüketiminin arttırılmasına yönelik stratejik plan ve politikaların yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini sözlerine ekledi.
Belediye ve yerel yönetimlerin süt dağıtımı konusunda daha aktif olması harika bir öneri. Hem çocukların gelişimi desteklenir hem de yerel üreticiye doğrudan pazar imkanı doğar.
Aile işletmelerine verilen desteklerin artırılması gerektiği vurgusu çok yerinde olmuş. Küçük işletmeler biterse sektör tamamen dev sanayicilerin tekeline geçer, bu da fiyatları daha da bozar.
Nihat Bey çok haklı, üretici gerçekten zor durumda. Süt/yem paritesi 1.5 seviyesine gelmezse hayvancılık tamamen biter, yetkililerin bu sese kulak vermesi lazım.
Ulusal Süt Konseyi fiyatları neden hep sanayiciyi koruyor, bunu anlamak güç. Üretici maliyetini karşılayamadığı için hayvanını kesime gönderirken somut bir çözüm planınız var mı?
Dünya Süt Günü’nde bu konuların konuşulması güzel. Sadece inek sütü değil, yazıda da belirtildiği gibi koyun ve keçi sütünün besleyici değeri de halka daha iyi anlatılmalı.