İçindekiler
İpsiz Recep (1878–1928)
Türk Kurtuluş Savaşı’nın Karadeniz hattındaki önemli isimlerinden biri olan İpsiz Recep, 1878 yılında Rize’nin Portakallık Mahallesi’nde dünyaya geldi.
Annesi Cemile, babası Hüseyin olan Recep, Emiroğulları ailesine mensuptur. Halk arasında cesareti, liderliği ve gözü pekliğiyle tanınan Recep, ilerleyen yıllarda “İpsiz” lakabıyla anılmaya başlanmıştır.
Gençlik Yılları ve “İpsiz” Lakabının Hikâyesi
Genç yaşta geçimini sağlamak amacıyla İstanbul’a giden İpsiz Recep, Boğaziçi’nde yelkenli teknesiyle çalışmaya başladı. Dönemin karışık sosyal yapısı içinde, yanında çalışanlara baskı ve eziyet eden bazı gruplara karşı durarak çevresinde güven ve huzur ortamı oluşturdu. Haksızlığa karşı tavizsiz duruşu, cesareti ve atak kişiliği sayesinde halkın takdirini kazandı. Bu gözü pek tavrı nedeniyle kendisine “İpsiz” lakabı verildi.
Kurtuluş Savaşı’nda Karadeniz Direnişi
Turkish War of Independence’nin başlamasıyla birlikte Recep, 15 arkadaşıyla İstanbul’dan ayrılarak Kefken Adası’na geçti. Burada dikkat çeken ilk önemli eylemlerinden biri, yabancı bandıralı bir Fransız gemisini etkisiz hale getirerek teslim almaları oldu. Gemiyi Sakarya Nehri üzerinden Karasu’ya ulaştırarak dönemin yetkililerine teslim etti. Yükünün arpa olduğu tespit edilen gemi, Milli Mücadele açısından lojistik önem taşıyordu.
Bu gelişmenin ardından Recep, Karasu’da karargâh kurarak Ankara Hükûmeti ile bağlantı sağladı. Ankara tarafından Milli Savunma Kuvvetleri Komutanlığı görevi ve yüzbaşı rütbesi verildi. Kısa sürede etrafında 1800–2000 civarında gönüllü toplandı. Bu kuvvetlerle Karasu ve çevresinin savunmasını üstlendi.
Yunan Kuvvetlerine Karşı Mücadele
İpsiz Recep, Karasu’ya saldırı hazırlığında olan Yunan kuvvetlerine karşı taarruza geçerek bölgeye girişlerini engelledi. Ardından Geyve Boğazı, Bilecik ve Eskişehir hattındaki milis kuvvetlerine destek verdi. Hem denizden hem karadan yapılan saldırılara karşı direniş gösteren birlikler, düşmanın bölgede tutunmasına izin vermedi.
Milli Mücadele süresince yalnızca dış tehditlere değil, iç isyan ve karışıklıklara karşı da mücadele etti. Özellikle Çerkez Ethem kuvvetlerinin hareketliliğine karşı bölgede düzenin sağlanmasında rol oynadı. Gösterdiği üstün hizmetlerden dolayı kendisine İstiklal Madalyası verildi.
“Emice” Lakabı ve Halk Nezdindeki Yeri
Doğruluğu, mertliği ve yardımseverliği sayesinde Karasu halkı tarafından “Emice” unvanıyla anılan İpsiz Recep, bölgenin sözü geçen isimlerinden biri haline geldi. Ankara Hükûmeti tarafından emrine üç istihbarat subayı verilerek askeri faaliyetleri daha organize şekilde yürütmesi sağlandı.
Vefatı ve Mirası
Milli Mücadele sonrası yaşamını Karasu’da sürdüren İpsiz Recep, 1928 yılında Yenimahalle’deki evinde hayatını kaybetti. Vasiyeti üzerine Karasu Şehir Mezarlığı’na defnedildi. Mezarı, Karasulular tarafından büyük bir vefa örneği olarak özenle korunmaktadır.
Her yıl 11 Haziran’da, doğduğu şehir olan Rize’de bulunan büstü önünde anma programları düzenlenmekte; adı, Karadeniz direnişinin sembol isimlerinden biri olarak yaşatılmaktadır.
