🌿 Çayeli‘nde 70 Yıllık Çay Ağacı
Çayeli‘nde yaklaşık 70 yıldır budanmadan doğal gelişimini sürdüren çay ağacı, sıra dışı görünümüyle hem bilim insanlarının hem de ziyaretçilerin dikkatini çekiyor. Yaklaşık 5 metre yüksekliğe ve 70 santimetre gövde çapına ulaşan çay ağacının, “anıt ağaç” statüsünde koruma altına alınarak ekoturizme kazandırılması hedefleniyor.
Yanıkdağ Köyü’nde bulunan ve bölgenin çay tarımı tarihine ışık tutan ağaç, Rize’nin doğal ve kültürel mirası açısından önemli bir değer olarak gösteriliyor.
🌱 Yaklaşık 70 Yıldır Hiç Budanmadı
Çayeli’nin Yanıkdağ Köyü’nde Hasan Bekir’e ait çay bahçesinde bulunan ağaç, dedesi Ali Bekir’in oluşturduğu ilk çay bahçelerinden günümüze ulaşan canlı bir miras niteliği taşıyor.
Normal şartlarda çay bitkileri düzenli olarak budanarak hasat edilirken, bu sürgünün yıllarca kesilmemesi sayesinde ağaç doğal formuna ulaşarak yaklaşık 5 metre boyunda dev bir çay ağacına dönüştü.
Bölgeyi ziyaret edenler, alışılmış çay bahçelerinden oldukça farklı görünümüyle dikkat çeken ağacın önünde fotoğraf çektirmeyi ihmal etmiyor.
🔬 Bilim İnsanları İnceleme Yaptı
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Peyzaj Mimarlığı Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Turan Yüksek, bölgede yaptığı incelemelerde bu büyüklükte çay ağacının Doğu Karadeniz’de yok denecek kadar az bulunduğunu belirtti.
Yüksek, ağacın bulunduğu alanda ekolojik değerlendirmeler, toprak analizleri ve peyzaj planlama çalışmaları yürüttüklerini ifade ederek, ağacın yalnızca biyolojik değil aynı zamanda kültürel açıdan da önemli bir miras olduğunu vurguladı.
Uzmanlara göre söz konusu çay ağacı, Türkiye’de çay tarımının gelişim sürecini belgeleyen önemli genetik kaynaklardan biri olma özelliği taşıyor.
📸 Ekoturizm ve Fotoğraf Turizmi İçin Yeni Bir Değer
Uzmanlar, tarihi çay ağacının korunması halinde bölgenin ekoturizm potansiyeline önemli katkılar sağlayabileceğini belirtiyor.
Hazırlanan değerlendirmelerde ağacın bulunduğu alanın;
- Doğa yürüyüşü rotalarına dahil edilmesi,
- Fotoğraf tutkunları için cazibe noktası haline getirilmesi,
- Çay kültürünü tanıtacak açık hava ziyaret alanı olarak düzenlenmesi
gibi projeler üzerinde duruluyor.
Bölgenin doğal dokusunun korunarak ziyaretçilere açılmasıyla hem kırsal turizmin desteklenmesi hem de çay kültürünün gelecek nesillere aktarılması amaçlanıyor.
🌳 Bahçe Sahibi: “Anıt Ağaç Olarak Koruma Altına Alınmasını İstiyoruz”
Bahçenin sahibi Hasan Bekir, ağacın dedesinden kalan en değerli hatıralardan biri olduğunu belirterek yıllardır bilinçli şekilde budamadığını söyledi.
Bekir, ağacın zaman içinde kar yağışlarından kısmen zarar görmesine rağmen yaşamını sürdürdüğünü ifade ederek, ilgili kurumların bu tarihi değeri koruma altına almasını arzu ettiklerini dile getirdi.
Köy sakinleri de ağacın bölgenin çay tarihini simgeleyen önemli bir değer olduğunu belirterek tescillenmesini destekliyor.
🍃 Rize’nin Çay Mirasına Canlı Tanıklık
Türkiye’nin çay üretim merkezi olan Rize’de, yüz yılı aşkın çay tarımı kültürü her geçen gün yeni değerlerle gündeme geliyor. Uzmanlar, Yanıkdağ Köyü’ndeki yaklaşık 70 yıllık çay ağacının yalnızca botanik açıdan değil, aynı zamanda kültürel miras ve kırsal turizm açısından da büyük önem taşıdığı görüşünde birleşiyor. Koruma altına alınması halinde ağacın, hem bilimsel araştırmalara katkı sunması hem de Rize’nin çay turizmine yeni bir destinasyon kazandırması bekleniyor.
Yanıkdağ Köyü’ndeki bu ağacı görmek için hafta sonu gitmeyi planlıyorum. Bölge turizmine büyük katkı sağlayacaktır.
Sadece bir ağaç için bölgeye ne kadar ziyaretçi çekilebilir ki? Ekoturizm projelerinin gerçekçi olup olmadığını zaman gösterecek.
Çay bitkisinin doğal formuna bu kadar ulaştığını ilk defa görüyorum. Bilimsel olarak genetik mirasının korunması çok önemli.
Prof. Dr. Turan Yüksek’in incelemeleri oldukça değerli. Bu tür nadir bitkilerin genetik kaynak olarak saklanması gerektiğini düşünüyorum.
70 yıl boyunca budanmadan bu boyuta gelmesi gerçekten şaşırtıcı. Anıt ağaç statüsü alması yerinde bir karar olur.