Haberin İçindekiler
Destanlaşan Bir Milli Mücadele Kahramanı
“İpsiz Recep, Dursun Reis gibi Rize’nin yetiştirdiği Kuva-i Milliye kahramanları kurtuluşa yürek vermiş gönül vermiş değerli isimlerdi. Bu değerli isimlerin unutulmaması yarınlara taşınması bir vefadır. Geçmiş değerlerimize sahip Çıkarak onları gelecek kuşaklara aktarabilecek çalışma içinde olmamız gerekiyor.
İstiklal Madalyası Beratını Atatürk İmzaladı
Zonguldak ve havalisinin düşman işgalinden kurtarılmasında, Rizeli Dursun Reis ve gözü pek adamlarının başta Fransızlar olmak üzere, işgal güçlerine karşı vermiş oldukları amansız mücadele bir kahramanlık örneği olup, tarih sayfalarında yerini almıştır. Rize’nin yetiştirdiği bu kahraman Kurtuluş Savaşı’nda gösterdiği yararlılık Gazi Mustafa Kemal ve arkadaşları tarafından unutulmadı. Cumhuriyetimizin kuruluşundan kısa bir süre sonra TBMM 15 Şubat 1926 tarihinde toplanarak, Milli Mücadelede gösterdiği asar-i hamaset ve fedakarlığından dolayı Dursun Reis-i bir kita kırmızı şeritli istiklal Madalyası ile ödüllendirdi. 2483 no’lu istiklal madalyasının beratını da 17.03.1926 tarihinde Türkiye Cumhuriyeti’nin Reis-i Cumhur’u Gazi Mustafa Kemal Paşa bizzat kendisi imzalamış, ayrıca Dursun Reis’i hayatı boyunca maaşa bağlamıştır.
Rize Merkez Kavaklı Mahallesi’nden Köseoğlu Dursun Kaptan
Kuva-i Milliye kahramanlarından Rizeli Dursun Reis’in İstiklal madalyası beratını Gazi Mustafa Kemal Atatürk imzaladı. 2483 no’lu berat Dursun Re i s’e 1926 yılında verildi. Kahramanlıkları şiirlerle şarkılara taşınan vatanın kurtarılmasında büyük mücadeleler veren bu insanlara bugün yeterince sahip çıkılmıyor. Dursun Reis’in mezarı’nın Zonguldak’ta nerede olduğu belli değil. Zonguldak belediyesinin sorumsuzca hareketi nedeniyle mezar yeri kaybolmuştur. Reisliği ve kahramanlığı Türkiye Büyük Millet Meclisince onaylanmış olan Köseoğlu Dursun Reis 1873 yılında Rize Merkez Kavaklı Mahallesi’nde (Karnenit) dünyaya geldi. Uzun boylu, beyaz tenli, mavi gözlü, kartal bakışlı, sözünün eri, korkusuz bir yurtsever insan olarak tanınıyordu ve ipsiz Recep’in en yakın arkadaşıydı. Birçok Cephede Kuva-i Milliye saflarında birlikte çarpıştılar.
Kendisine Kurulan Pusular
Başta Fransız, İtalyan ve azınlıkların işlettikleri Zonguldak kömür madenleri emperyalist güçlerin her zaman iştahını kabartmış, Milli mücadele yılları dahil ticari yönetimi ellerine geçirip, kömür havzasına giriş ve çıkışları ellerinde tutmuşlardır. Daha çok Rize ve Trabzon’dan kömür havzasına çalışmaya gelen, sonradan Kuva-i Milliye’ye katılan Doğu Karadenizlilerin Zonguldak’a girmesinin menfaatlerine zarar getireceğine inanan çıkar grupları, Dursun Reis’e 24 saat içinde Zonguldak’ı terk etmesi tehditlinde bulunurlar. Çünkü Doğu Karadeniz’den gelenlerin koruyucusu ve hamisi Dursun Reistir. Dursun Reis tehditlere aldırış etmez; kendisine kurulan pusuları püskürtür. Büyük çatışmalar olur. Bütün tehditler ve Doğu Karadenizli Terin havzaya girmeleri önündeki engeller ortadan kaldırılır. Vatanın düşman işgalinden kurtuluşu esnasında Dursun Reis yalnız değildir. Yanında bulunan inançlı, korkusuz Karadenizli savaşçılarıyla Fransızlara karşı savaşıp, Kuva-i Milliye’nin destanını yazarlar.
Ünlü bestekar Saadettin Kaynak’ın bestelediği, Atatürk’ün zevkle dinlediği Safiye Ayla’nın söylediği kahramanlık şiiri Rizeli Dursun Reis içindir.
Dursun Kaptan(Laz Destanı) Sadettin Kaynak
Pilaklarda sesinu duğdum da çıkdım yola
Nasıl gelursa gelsun düşdüm bu İstanbul’a
O bulbûl dilunuzdan bi şarkı işideyum
Ha burdan memlekete ya ben nasıl gideyum
Tursin Kaptan Batum’dan avare etdü kalkdi
Şişurdi yelkenleri cıgarasuni yakdi
Pupa yelken gideriken küpeşteye yaslandi
Tursin Kaptan’ı örsan sanırsun bir aslandi
Taka yüklü cephane Trabizana varacak
Düşmana ras gelirsa takayu baturacak
Vardiyadan bağırdi”Dursun Kaptan bir duman”
Uşaklar hep alesta ne diyecek kahraman
Kaptan aldı aynayı dediki Gülcemaldir
Bir horon edeceğuz kemaneciyü kaldur
Gideruk yali yali da tutaruk makriyali
Kemeri bordaladukda vur kemaneci Ali
Piryoz çakayı piryoz da selam olsun Rize’ye
Elli beş sefer ettuk da kuvai milliyeye
Of Sürmene arakluda yanaşdık Trabizana
İstikla savaşuna da çaluşduk kana kana
Kyn:Fatih Sultan KAR
Zonguldak Belediyesi’nin böylesine önemli bir şahsiyetin mezar yerini kaybetmiş olması gerçekten kabul edilemez. Bir an önce bu vefasızlığın düzeltilmesi ve mezarın bulunması gerekir.
Safiye Ayla’nın seslendirdiği o meşhur türkünün Dursun Reis için yazıldığını ilk kez burada öğrendim. Milli Mücadele ruhunu sanatla birleştiren harika bir yazı olmuş.
Rizeli uşaklar her zaman vatanın en zor günlerinde ön saflarda yer almıştır. Dursun Kaptan ve İpsiz Recep gibi isimlerin hatırasını yaşatmak bizim boynumuzun borcudur.
Dursun Kaptan gibi kahramanlarımızın hikayelerini okumak göğsümüzü kabartıyor. Bu değerli bilgileri derleyip bizlere sunduğunuz için teşekkür ederim.
Yazıda bahsedilen 2483 no’lu İstiklal Madalyası beratının bir görseli var mı? Bu tür belgelerin arşivlenmesi ve sergilenmesi gelecek nesiller için çok önemli.