Bilen Köyü Camii

Administrator tarafından yayınlandı

1 Aralık 2020, 14:42 yayınlandı 21 Ocak 2026, 15:15 güncellendi

İçindekiler

1 🏛️Bilen Köyü Camii (Rize – Hemşin)
2 🏛️ Tarih ve Tarihlenme
3 🧱 Mimari Özellikler
4 🪵 Kullanım ve Toplumsal Hayat
5 🏛️ Tarihi ve Kültürel Önemi

🏛️Bilen Köyü Camii (Rize – Hemşin)

Bilen Köyü Camii, Türkiye’nin Karadeniz Bölgesi’nde Rize ilinin Hemşin ilçesine bağlı Bilen (Tepan) Köyü, Orta Mahalle’de yer alan önemli bir tarihî camidir. Kültür ve Turizm Bakanlığı Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Envanteri’nde kayıtlı olan bu eser, çivisiz ahşap mimarisi ve özgün yapısıyla bölgedeki nadide örnekler arasında sayılmaktadır.

🏛️ Tarih ve Tarihlenme

Caminin yapım tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte mimari özellikleri ve bölgede yapılan araştırmalar 18. yüzyıla tarihlendirmektedir. Batı cephedeki “Tamiri Sene 1312” (Hicri; Miladi 1894) yazılı tamir kitabesi bu tarihe işaret etmektedir.
Bazı yerel anlatılara göre ahşap incelemeleri caminin neredeyse 500 yıllık olduğu iddia edilir; belirli mimari öğeler benzer yapıların 15–16. yüzyıllardaki özelliklerine benzediği belirtilmektedir.
Bazı kaynaklarda Hicri 1288 (Miladi 1871) tarihli bir kitabenin Mustafa Bin Alişan tarafından yaptırıldığını belirttiği aktarılır; bu tarih caminin farklı dönemlerde inşa ve onarım süreçlerine işaret edebilir.

Gözden Kaçmasın

Bilen Köyü Camii

Haberi görüntüle

🧱 Mimari Özellikler

Plan ve Yapı:

Kuzey–güney doğrultusunda dikdörtgen planlı bir yapıdır.
Alt kısmı kesme taş, üst katı ise ahşap malzemeyle inşa edilmiştir.
Harim mekânı kuzey cephedeki yuvarlak kemerli çift kanatlı kapıdan girilerek ulaşılır.

Çivisiz Ahşap Mimari:

Üst yapı ve ahşap kısımlar çivisiz yığma tekniği (çantı) ile yapılmıştır. Bu teknik sayesinde yapı, ahşap parçalar birbirine geçme yöntemiyle tutturulur.

Cepheler ve Pencereler:

Kuzey cephesi hariç tüm cephelerde çift katlı giyotin pencereler bulunur.
Batı cephede yer alan pencere ahşap parmaklıklı detaylara sahiptir.

İç Mekân:

Harim, güney cephenin ortasındaki yuvarlak kemerli taş mihrapla son bulur; güneybatı köşede mihrap duvarına bitişik minber bulunur.
Cami içinde U şeklinde ve ahşap korkuluklu bir mahfil katı vardır ve bu mahfili 10’a yakın sütun taşır.
Taş mihrap etrafı ahşapla çevrilmiş, minber geometrik ve bitkisel motiflerle bezenmiştir.

Son Cemaat Yeri ve Girişler:

Kuzey ve batı cephelerinde çift kanatlı ahşap kapılar bulunur.
Kuzey cephedeki kapı özellikle ahşap oyma süslemeli ve geometrik motiflerle zenginleştirilmiştir.

Çatı ve Cephe:

Yapı dıştan alkor kiremitli kırma çatı ile kaplıdır; dar saçak döşemesi yoktur.
Minare bulunmaz; bu özellik kırsal ahşap cami geleneğine uygundur.

🪵 Kullanım ve Toplumsal Hayat

Alt katta iki odalı bölümler; biri derslik, diğeri imam veya sohbet odası olarak kullanılmış olabilir.
Cami bugün hâlen ibadethane olarak kullanılmakta ve özellikle yaz aylarında Kur’an eğitimi gibi etkinliklerle yerel hayatın bir parçasıdır.
Yerel halk tarafından uzun yıllar korunmuş ve birden fazla restorasyondan geçmiştir.

🏛️ Tarihi ve Kültürel Önemi

Bilen Köyü Camii, çivisiz (geçme) ahşap mimarisi ile Karadeniz Bölgesi’nin az sayıdaki özgün Osmanlı dönemine ait yapılarındandır.
Bölge camileri arasında İkizdere Hacı Şeyh Camii ve Fındıklı Meyveli Köyü Camii gibi benzerler bulunmakla birlikte Bilen Camii’nin tarihî yapısı ve süsleme zenginliği dikkat çeker.